Nhiều ngôi sao nổi lên nhờ một cú nhảy vọt. Erling Haaland thì khác: anh đi từng bậc, mỗi bậc vừa đủ cao để thử thách mà không quá sức. Từ một đội bóng hạng dưới ở Na Uy, qua Áo, Đức rồi tới Anh, mỗi lựa chọn đều có lý do riêng. Vì sao anh không vội sang một đại gia ngay từ đầu? Những con số nào làm nên tên tuổi của anh? Và người cha cựu cầu thủ đóng vai trò gì trong hành trình đó?
Erling Braut Haaland sinh ngày 21 tháng 7 năm 2000 tại Leeds, nước Anh. Khi đó cha anh, Alf-Inge Haaland, đang thi đấu cho Leeds United. Vài năm sau, gia đình trở về Na Uy và sống ở Bryne, một thị trấn nhỏ trên bờ biển phía tây nam. Mẹ anh cũng từng là vận động viên điền kinh, nên cậu bé lớn lên trong một gia đình rất quen với kỷ luật tập luyện.
Ở Bryne, Haaland chơi nhiều môn thể thao trước khi dồn sức cho bóng đá. Anh ra mắt đội một Bryne FK khi mới khoảng 15 tuổi, ở giải hạng dưới của Na Uy. Thời gian đầu anh chưa ghi nhiều bàn, nhưng chiều cao, sải chân dài và sự lì lợm đã khiến các tuyển trạch viên chú ý. Bậc thang đầu tiên đã được đặt xuống.
Năm 2017, Haaland chuyển tới Molde, câu lạc bộ khi đó do Ole Gunnar Solskjær dẫn dắt. Solskjær là cựu tiền đạo nổi tiếng của Manchester United, người hiểu rõ nghề săn bàn. Ông giúp cậu học trò cách chọn vị trí trong vòng cấm, cách chạy chỗ sau lưng hậu vệ và cách dứt điểm gọn gàng chỉ bằng một hai chạm.
Ở Molde, Haaland bắt đầu ghi bàn đều đặn tại giải vô địch Na Uy. Có những trận anh ghi liền mấy bàn chỉ trong một hiệp, khiến báo chí trong nước gọi anh là tài năng lớn nhất của bóng đá Na Uy sau nhiều năm. Cha anh, người giữ vai trò cố vấn, chọn cách để con ở lại đủ lâu, thay vì vội vàng nhận lời mời từ các đội lớn.
Erling Haaland khoác áo đội tuyển Na Uy trong trận gặp Morocco ngày 7 tháng 6 năm 2026. Ảnh: Bryan Berlin, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).
Tháng 1 năm 2019, Haaland gia nhập Red Bull Salzburg ở Áo. Đây là nơi nổi tiếng với việc đào tạo cầu thủ trẻ rồi bán sang các giải lớn hơn. Mùa hè năm đó, tại giải U20 thế giới, anh ghi chín bàn trong trận Na Uy thắng Honduras 12–0, một thành tích hiếm thấy ở mọi cấp độ.
Mùa thu 2019, Haaland lập hat-trick ngay trận ra mắt Champions League gặp Genk. Anh tiếp tục ghi bàn ở hầu hết các trận vòng bảng, đối đầu cả Liverpool và Napoli. Chỉ sau nửa năm ở Áo, cả châu Âu đã biết tên chàng tiền đạo tóc vàng cao gần hai mét. Bậc thang tiếp theo đã sẵn sàng.
Tháng 1 năm 2020, Haaland chọn Borussia Dortmund thay vì những cái tên giàu có hơn. Lý do được nhiều người phân tích là Dortmund nổi tiếng trao cơ hội cho cầu thủ trẻ và chơi bóng tốc độ, rất hợp với lối đá của anh. Ngay trận ra mắt gặp Augsburg, anh vào sân từ ghế dự bị và ghi ba bàn chỉ trong khoảng nửa giờ.
Kết Quả Bóng Đá Bundesliga những năm sau đó thường xuyên có tên Haaland trong danh sách ghi bàn. Anh cùng Dortmund giành Cúp quốc gia Đức năm 2021 và ghi hai bàn trong trận chung kết. Dù vậy, chấn thương vặt đôi lúc khiến anh vắng mặt, và người hâm mộ hiểu rằng một ngày anh sẽ bước lên một sân khấu còn lớn hơn.
Erling Haaland (trái) trong màu áo Borussia Dortmund ở trận gặp Zenit tại Champions League, tháng 10 năm 2020. Ảnh: Vyacheslav Evdokimov, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).
Mùa hè 2022, Haaland gia nhập Manchester City dưới thời Pep Guardiola. Nhiều người lo một tiền đạo cắm thuần túy sẽ khó hòa nhập với lối chơi kiểm soát bóng của Guardiola. Thực tế lại ngược lại: các đồng đội chỉ cần đưa bóng vào vùng cấm, phần còn lại để anh lo. Một vài dấu mốc nổi bật của mùa đầu tiên:
|
Dấu mốc |
Ý nghĩa |
|---|---|
|
36 bàn ở Premier League |
Kỷ lục cho một mùa giải 38 vòng |
|
5 bàn vào lưới RB Leipzig |
Một trận Champions League đáng nhớ tại Etihad |
|
Vô địch Premier League |
Danh hiệu quốc nội đầu tiên ở Anh |
|
Vô địch Champions League |
Thắng Inter Milan trong trận chung kết ở Istanbul |
|
Cú ăn ba |
Cùng Cúp FA, lần đầu trong lịch sử City |
Những ai muốn xem lại tỉ số từng trận, lịch thi đấu và bảng xếp hạng của mùa giải lịch sử ấy có thể tra cứu nhanh trên trang KQBD, nơi cập nhật thông tin các giải đấu lớn. Đặt các con số cạnh nhau mới thấy mức độ áp đảo của anh trong năm đầu tiên ở nước Anh.
Haaland thường được mô tả như một cỗ máy, nhưng phía sau là thói quen rất đời thường. Anh nổi tiếng với chế độ ăn uống và ngủ nghỉ kỷ luật, chăm chút việc hồi phục sau mỗi trận. Trên sân, anh ít chạm bóng hơn nhiều tiền đạo khác, nhưng gần như mọi lần chạm đều nằm ở vị trí có thể ghi bàn.
Điều đáng học nhất có lẽ là cách gia đình anh lên kế hoạch sự nghiệp. Mỗi lần chuyển đội, Haaland đều chọn nơi anh chắc chắn được ra sân nhiều. Thay vì ngồi dự bị ở một đại gia khi còn trẻ, anh tích lũy hàng trăm phút thi đấu thật, rồi mới bước lên bậc tiếp theo khi đã sẵn sàng.
Từ thị trấn Bryne, qua Molde, Salzburg, Dortmund rồi Manchester City, Erling Haaland đã đi một con đường được tính toán kỹ lưỡng. Mỗi bậc thang giúp anh trưởng thành thêm một chút, và khi lên tới đỉnh, anh đã sẵn sàng để phá kỷ lục. Câu chuyện của anh nhắc rằng đôi khi đi chậm mà chắc lại là cách nhanh nhất để tới đích.