Cafu: vì sao hậu vệ phải từng bị nhiều lò đào tạo từ chối lại thành huyền thoại Brazil?

 

Trong lịch sử bóng đá, hiếm có hậu vệ nào được nhớ đến nhiều như một tiền đạo. Cafu là trường hợp như vậy. Cậu bé nghèo ở khu Jardim Irene từng bị nhiều câu lạc bộ trẻ ở São Paulo từ chối đã trở thành đội trưởng nâng cúp vàng World Cup ra sao? Vì sao anh là cầu thủ duy nhất đá chính hoặc vào sân ở ba trận chung kết World Cup liên tiếp? Bài viết dưới đây kể lại hành trình bền bỉ ấy.

Cậu bé Jardim Irene và những lần thử việc thất bại

Cafu tên thật là Marcos Evangelista de Morais, sinh ngày 7/6/1970 tại São Paulo và lớn lên ở Jardim Irene, một khu dân cư nghèo phía nam thành phố. Tuổi thơ của anh gắn với những sân đất, những trận bóng chân trần kéo dài tới tối. Biệt danh Cafu được cho là xuất phát từ việc mọi người thấy anh chạy cánh giống Cafuringa, một cầu thủ chạy cánh nổi tiếng thời đó.

Con đường vào bóng đá chuyên nghiệp của Cafu không hề dễ dàng. Anh đi thử việc ở nhiều đội trẻ lớn tại São Paulo và bị loại nhiều lần, với lý do quen thuộc là quá gầy, chưa đủ kỹ thuật. Nhiều cậu bé khác có lẽ đã bỏ cuộc. Cafu thì vẫn tiếp tục đến các buổi thử việc, cho tới khi São Paulo FC đồng ý giữ anh lại ở tuyến trẻ.

São Paulo và bàn tay của Telê Santana

Ở São Paulo, Cafu ban đầu được dùng ở hàng tiền vệ hoặc chạy cánh. Bước ngoặt đến khi huấn luyện viên Telê Santana nhận ra thể lực dồi dào và tốc độ của anh. Ông kéo Cafu về đá hậu vệ phải, một vị trí mà ở Brazil luôn đòi hỏi vừa phòng ngự chắc, vừa dâng cao tấn công liên tục. Quyết định ấy định hình toàn bộ sự nghiệp của anh.

Đầu thập niên 1990, São Paulo dưới thời Telê Santana là một trong những đội bóng mạnh nhất Nam Mỹ. Đội giành hai chức vô địch Copa Libertadores năm 1992 và 1993, rồi đánh bại các đại diện châu Âu để đoạt Cúp Liên lục địa. Cafu là một mắt xích quan trọng trong tập thể đó, và tên tuổi của anh bắt đầu lọt vào tầm ngắm của đội tuyển quốc gia.

Cafu, đội trưởng tuyển Brazil vô địch World Cup 2002, tại một triển lãm ở Brasília tháng 12/2013. Ảnh: Valter Campanato / Agência Brasil, Wikimedia Commons (CC BY 3.0 br).

Ba trận chung kết World Cup liên tiếp

Thành tích làm nên sự khác biệt của Cafu là việc góp mặt ở ba trận chung kết World Cup liên tiếp. Năm 1994 tại Mỹ, anh vào sân từ ghế dự bị khi Jorginho chấn thương, và Brazil thắng Italia trên chấm luân lưu. Năm 1998 tại Pháp, anh đá chính nhưng Brazil thua chủ nhà. Năm 2002, anh là đội trưởng và cùng đồng đội đánh bại Đức để vô địch.

World Cup

Vai trò của Cafu trong trận chung kết

1994 (Mỹ)

Vào sân thay người, Brazil vô địch

1998 (Pháp)

Đá chính, Brazil về nhì

2002 (Hàn Quốc và Nhật Bản)

Đội trưởng, Brazil vô địch lần thứ năm

Ngày nay, mỗi kỳ World Cup lại kéo theo vô số trang thông tin về tỷ lệ, nhận định và dự đoán. Nếu tò mò muốn tìm hiểu một nhà cái uy tín được đánh giá dựa trên giấy phép và mức độ minh bạch ra sao, người đọc nên xem đó là kiến thức tham khảo. Điều quan trọng là giữ cho bóng đá luôn là niềm vui, với vài nguyên tắc đơn giản:

  • Coi việc dự đoán tỷ số là giải trí, không phải nguồn thu nhập.

  • Đặt trước giới hạn tiền và thời gian, không dùng tiền sinh hoạt hay tiền vay.

  • Không cố gỡ khi dự đoán sai, nghỉ ngơi khi thấy căng thẳng.

  • Chỉ tham gia khi đủ 18 tuổi và tuân thủ quy định pháp luật nơi mình sống.

Roma, Milan và biệt danh "Il Pendolino"

Sau một thời gian ngắn ở Real Zaragoza và trở về Brazil khoác áo Palmeiras, Cafu sang Italia gia nhập AS Roma năm 1997. Người hâm mộ ở đây gọi anh là "Il Pendolino", tên một loại tàu tốc hành, vì anh lên xuống biên phải không biết mệt suốt 90 phút. Mùa 2000–01, anh cùng Roma giành chức vô địch Serie A, danh hiệu được cổ động viên thủ đô chờ đợi rất lâu.

Năm 2003, Cafu chuyển tới AC Milan ở tuổi 33, độ tuổi nhiều hậu vệ cánh đã giảm phong độ. Anh vẫn giúp Milan vô địch Serie A mùa 2003–04 và có mặt trong đội hình vô địch Champions League năm 2007. Sự bền bỉ của anh đến từ việc giữ gìn cơ thể, tập luyện đều đặn và hiểu rõ khi nào nên dâng cao, khi nào nên ở lại.

Khi đọc các bài thống kê hay dự đoán về những trận đấu lớn, bạn nên dành một phút xem phần miễn trừ trách nhiệm của trang đó. Phần này thường nói rõ thông tin chỉ mang tính tham khảo và trang không chịu trách nhiệm cho quyết định cá nhân của người đọc.

Chiếc cúp năm 2002 và dòng chữ trên áo

Trận chung kết World Cup 2002 tại Yokohama kết thúc với chiến thắng 2–0 của Brazil trước Đức, với cú đúp của Ronaldo. Khi nhận cúp, Cafu đứng trên bục cao, giơ chiếc cúp vàng lên trời. Bên trong áo đấu, anh mặc một chiếc áo có dòng chữ "100% Jardim Irene", gửi lời tri ân tới khu phố nghèo đã nuôi lớn mình. Hình ảnh ấy trở thành một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất của bóng đá Brazil.

Ở cấp đội tuyển, Cafu còn hai lần vô địch Copa América vào các năm 1997 và 1999. Anh khoác áo Seleção khoảng 142 trận, được ghi nhận là cầu thủ nam ra sân nhiều nhất cho tuyển Brazil. Với một hậu vệ phải phải chạy cả hai chiều trên sân, con số đó cho thấy sức bền và sự ổn định rất hiếm gặp.

Cafu và Pelé, hai biểu tượng của bóng đá Brazil, gặp nhau tại triển lãm ở Brasília năm 2013. Ảnh: Valter Campanato / Agência Brasil, Wikimedia Commons (CC BY 3.0 br).

Di sản ngoài sân cỏ

Cafu giải nghệ năm 2008 sau khi chia tay Milan. Thay vì rời xa nơi mình xuất thân, anh cùng gia đình lập quỹ Fundação Cafu tại Jardim Irene, tổ chức các lớp học, hoạt động thể thao và hỗ trợ trẻ em trong khu vực. Đối với anh, thành công chỉ trọn vẹn khi có thể giúp những đứa trẻ giống mình ngày trước có thêm cơ hội.

Về mặt chuyên môn, Cafu được xem là hình mẫu của hậu vệ cánh hiện đại: phòng ngự đủ chắc, tấn công nhiều, thể lực bền bỉ. Nhiều thế hệ hậu vệ phải sau này, từ Brazil tới châu Âu, đều được so sánh với anh. Anh cũng thường xuyên xuất hiện tại các sự kiện của FIFA với tư cách đại sứ, đặc biệt trong các lễ bốc thăm và lễ trao cúp.

Kết luận

Câu chuyện của Cafu bắt đầu bằng những lần bị từ chối và kết thúc bằng chiếc cúp vàng trên tay đội trưởng. Từ sân đất Jardim Irene, qua São Paulo, Roma, Milan đến Yokohama, anh chứng minh rằng sự kiên trì và tinh thần tập luyện có thể bù cho xuất phát điểm khó khăn. Lần tới khi thấy một hậu vệ phải lao lên tấn công, có lẽ nhiều người sẽ nhớ đến "Il Pendolino" của Brazil.